Molybdenum elemen metalik la bu am point de fusion bu kawe, dëgër bu rëy, baña yàqu, te mëna yóbbu kuuraŋ bu baax. Dañu koy jëfandikoo bu bari ci wàllu aviation, tabax, elektronik ak ci biomédecine.
1. Màndarga physique
Molibdenum xeetu wen la bu am màndarga Mo, nimero atomik 42, ak diisaay atomik 95.94. Suñu ko nekkee ci tàngooru néeg, molibdeen dafay nekk solide bu dóomu taal bu lëndëm, dëgëraay bi matna 10.2 g/cm3, point de fusion bi 2610 degre, ak point bouillante bi 5560 degre. Molybdenum dafa am màndarga physique yu melni dëgër bu rëy, dëgër bu rëy, ak point fusion bu yéeg, te dafay dox bu baax ci biir tàngoor ak pressure bu yéeg.
2. Màndarga chimik
Molibdèn xeetu wen la bu am doole ci wàllu chimik, mën na boole ak yeneen mbir yu melni oxygen, azot ak soufre. Du yomb oxide ci air, waaye dafay oxide ci tàngoor wu metti. Molibdèn dafay jaxasoo ak idrogen ngir sos composé hydrure de molibdèn. Rax ci dolli, molibdeen amna valence yu bari, li ci njëkk mooy diggante +2 ba +6.
III. Màndarga yiñ jëfandikoo
1. Liggéeyukaay Mekanik: Dooley molybdenum bu rëy, dëgër, ak point fusion bu rëy moo tax ñu koy jëfandikoo bu baax ci defar jumtukaayi dagg yu gaaw, moules, ak composant mekanik ci aplikaasioŋu aerospace.
2. Liggéeyukaay yi ci wàllu elektronik: Ndax limu mëna yóbbu kuuraŋ bu baax, mën na tëye tàngoor wi, ak koeffisientu yaatuwaayam bu néew, moo tax dañu koy jëfandikoo bu baax ci liggéeyum elektronik ngir defar ay electrode, ay tube ak ay emitër.
3. Liggéeyukaay yiy defar garab: Molybdenum barina luñu koy jëfandikoo ci biologie ak ci medsin. Màndarga yi ci nekk mën nañu yokk antioxydant yi ci yaram wi, moytu feebar yi, gëna baaxal wérgi-yaram.
IV. Barab yi ñuy jëfandikoo
1. Liggéeyukaay yi: Molybdenum ñu ngi koy jëfandikoo bu bari ci aviation, tabax, defar gaal, ak liggéeyum oto.
2. Liggéeyukaay Bioloji: Molybdenum dafa am solo lool ci sistem yiy dundu, lu ci melni jàppale màggug seluli deret yu xonk yi ak metabolism karbon bi.
3. Liggéeyukaay yi ci wàllu chimik: Mën nañu jëfandikoo molibdeen ni katalis, electrode, ak macceer katod, te dañu koy jëfandikoo bu bari ci reacsioŋ chimik.
